Kategoria: aktualności

Nowelizacja tzw. tarczy antykryzysowej, aktualnie oczekująca na podpis Prezydenta Rzeczypospolitej, przewiduje zmiany wielu obowiązujących przepisów, w tym tych dotyczących prowadzenia egzekucji komorniczych.

Wspomniana ustawa wprowadza daleko idące ograniczenia egzekucji:

• zakaz licytacji nieruchomości służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz 90 dni po ich zakończeniu;
• podwyższenie kwoty wolnej od egzekucji z wynagrodzeniaza pracę (aktualnie wynosi ok. 1920 zł) o 25% na każdego niepracującego członka rodziny;
• ograniczenie egzekucji z nieruchomości do wierzytelności wynoszących co najmniej 1/20 sumy oszacowania nieruchomości.

Dotychczas wprowadzone w życie, w ramach tzw. tarczy antykryzysowej, przepisy stanowiły, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 nie wykonuje się tytułów wykonawczych nakazujących opróżnienie lokalu mieszkalnego. Innymi słowy, wprowadzały generalny zakaz eksmisji w okresie epidemii koronawirusa.

Nowelizacja ustawy covidowej (tzw. tarcza antykryzysowa 3.0.), oprócz ww. zakazu wprowadza dalsze ograniczenia, stanowiąc, że w czasie obowiązywania stanu epidemii (lub stanu zagrożenia epidemicznego) na terytorium kraju oraz 90 dni po jego zakończeniu nie mogą być przeprowadzane licytacje lokali mieszkaniowych lub nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkiem mieszkalnym, które służą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika.

Ponadto, jeżeli z powodu podjętych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działań służących zapobieganiu zarażeniem wirusem SARS-CoV-2 pracownikowi zostało obniżone wynagrodzenie lub członek rodziny pracownika utracił źródło dochodu, kwoty wolne od zajęcia komorniczego ulegają zwiększeniu o 25% na każdego nieosiągającego dochodu członka rodziny, którego pracownik ten ma na utrzymaniu.

Przez członka rodziny rozumie się odpowiednio:

• małżonka albo rodzica wspólnego dziecka;
• dziecko w wieku do 25. roku życia;
• dziecko, które ukończyło 25. rok życia, legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych, albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Przez dziecko rozumie się dziecko własne pracownika, dziecko współmałżonka, a także dziecko rodzica wspólnego dziecka. Do członków rodziny nie zalicza siędziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

Ograniczenie egzekucji z nieruchomości do wierzytelności stanowiących co najmniej 1/20 sumy oszacowania nieruchomości stanowi rozwiązanie proponowane w ramach tzw. przepisów antylichwiarskich, mających na celu ochroną dłużników przez egzekucją nieruchomości w przypadku posiadania niewielkiego zadłużenia.

Jeżeli dłużnik posiada kilku wierzycieli, licytacja nieruchomości może zostać przeprowadzona, jeśli wniosek o egzekucję z nieruchomości złożyli wierzyciele, których łączna wysokość egzekwowanych należności głównych stanowi co najmniej 1/20 sumy oszacowania nieruchomości.

Od tej zasady ustawa przewiduje jednak wyjątki, bowiem ww. ograniczenia nie stosuje się, a więc egzekucja może być prowadzona z nieruchomości niezależnie od wysokości zadłużenia, jeżeli:

• należność przysługuje Skarbowi Państwa;
• należność wynika z wyroku wydanego w postępowaniu karnym;
• mimo niespełnienia ww. warunków zgodę na wyznaczenie terminu licytacji wyraził dłużnik, do którego nieruchomość należy albo sąd.

Sąd wyraża zgodę na wyznaczenie terminu licytacji na wniosek wierzyciela, jeżeli przemawia za tym wysokość i charakter dochodzonej należności lub brak możliwości zaspokojenia wierzyciela z innych składników majątku dłużnika. Na postanowienie sądu oddalające wniosek wierzyciela przysługuje zażalenie.

Magdalena Smędzik
aplikantka adwokacka

Grzegorz Górecki
wspólnik, adwokat
gorecki@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl

Epidemia COVID-19 i wprowadzone w jej następstwie ograniczenia w życiu codziennym nie pozostają bez wpływu na możliwość terminowego i prawidłowego wywiązywania się z umów zawartych w okresie przed pojawieniem się wirusa. Niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy nie musi jednak łączyć się z negatywnymi konsekwencjami, jako że aktualna sytuacja gospodarcza jest sytuacją nadzwyczajną.

W pierwszej kolejności należy przeanalizować treść umowy, której prawidłowe wykonanie – z uwagi na epidemię – jest niemożliwe. W umowach często umieszcza się postanowienia dotyczące praw i obowiązków stron na wypadek wystąpienia siły wyższej. Siłą wyższą będzie każde zdarzenie nieprzewidywalne, niezależne od stron umowy, którego nie można było uniknąć, a zatem również epidemia COVID-19. Należy jednak pamiętać, że strony mogły w umowie zawrzeć własną definicję siły wyższej. W umowach mogą być zawarte w szczególności postanowienia, które znoszą lub modyfikują zobowiązania stron w przypadku wystąpienia siły wyższej, jak też postanowienia zwalniające strony z odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, jeżeli powodem niewykonania lub nienależytego wykonania umowy jest zaistnienie siły wyższej. Częstą praktyką jest również przyznanie stronie możliwości odstąpienia od umowy, jeśli druga strona nie jest w stanie wykonać swojego zobowiązania z uwagi na wystąpienie siły wyższej.

Jeżeli umowa nie reguluje praw i obowiązków stron w wypadku wystąpienia siły wyższej, należy odwołać się do regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym. Jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron. Za nadzwyczajną zmianę stosunków można uznać jedynie zmianę o charakterze powszechnym, rzadkim, niebywałym. Pandemia COVID-19 z pewnością może być zakwalifikowana jako nadzwyczajna zmiana stosunków.

Jeżeli którakolwiek ze stron nie jest w stanie wykonać swego zobowiązania zgodnie z treścią umowy, a owa niemożliwość wynika z wystąpienia epidemii, to stronie tej przysługuje prawo zwrócenia się do drugiej strony, celem renegocjacji umowy. Strony mogą zmienić zakres i termin wykonania umowy, a nawet umowę rozwiązać. W braku porozumienia, każda ze stron może wstąpić na drogę postępowania sądowego. Sąd oceni sytuację prawną i faktyczną każdej ze stron w kontekście zasad współżycia społecznego, a następnie zmieni sposób wykonania zobowiązania lub wysokość świadczenia. Sąd może umowę rozwiązać, jeśli takie rozwiązanie w najpełniejszym stopniu zrealizuje interesy stron.

Należy także pamiętać, że strona obowiązana jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania jedynie wówczas, gdy niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które ponosi ona odpowiedzialność. Oznacza to, że jeśli niewykonanie zobowiązania nastąpiło z uwagi na epidemię COVID-19, to strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji niewykonania zobowiązania, gdyż niewykonanie umowy nie będzie stanowić następstwa okoliczności, za które strona odpowiada. Nie należy jednak zapominać, że strony mogły w umowie odmiennie uregulować odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania i włożyć na stronę odpowiedzialność również za okoliczności od niej niezależne.

Jeżeli świadczenie jednej ze stron umowy stało się niemożliwe w następstwie epidemii, to nie może ona żądać spełnienia świadczenia przez drugą stronę, a jeżeli świadczenie takie już otrzymała – obowiązana jest je niezwłocznie zwrócić. Jeżeli świadczenie to stało się niemożliwe do spełnienia jedynie częściowo, to traci ona prawo do odpowiedniej części świadczenia wzajemnego. Należy wskazać, że w przypadku częściowej niemożliwości świadczenia, druga strona może odstąpić od umowy w całości, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby dla niej znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez tę stronę cel umowy, wiadomy stronie, której świadczenie stało się częściowo niemożliwe. Należy wskazać, że strony mogły odmiennie uregulować konsekwencje niemożliwości świadczenia, a przytoczone wyżej reguły stosuje się w przypadku braku takiej odmiennej regulacji.

Reasumując, polskie prawo cywilne przewiduje rozwiązania mające na celu zabezpieczenie interesów stron na wypadek wystąpienia siły wyższej, uniemożliwiającej jednej lub obu stronom prawidłowe wykonanie zobowiązania. Równocześnie stronom pozostawiono – w ramach zasady swobody umów – możliwość odstąpienia od reguł ustawowych. W każdym zatem wypadku należy w pierwszej kolejności zapoznać się z treścią umowy łączącej strony, a dopiero w braku regulacji umownych, sięgnąć do regulacji ustawowych.

Edyta Kuś
aplikantka adwokacka

Grzegorz Górecki
wspólnik, adwokat
gorecki@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl

Ustawa z dnia 16. kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 precyzuje, że z rozwiązań zawartych w tzw. tarczy kryzysowej mogą korzystać przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, prowadzący działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do treści przywołanych przepisów, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Przedsiębiorcami są także wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Jak wynika z powyższego, spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą, co w konsekwencji oznacza, że spółka cywilna nie może korzystać z rozwiązań proponowanych w tzw. tarczy antykryzysowej. Z rozwiązań takich mogą jednak korzystać wspólnicy spółki cywilnej, ponieważ są oni przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców.

Należy także pamiętać, że z rozwiązań zawartych w tzw. tarczy antykryzysowej nie mogą korzystać przedsiębiorcy, których zła sytuacja finansowa nie stanowi następstwa epidemii COVID-19, jak też przedsiębiorcy, wobec których ogłoszono upadłość lub otwarto postępowanie restrukturyzacyjne. W przypadku przedsiębiorców, względem których złożono wnioski o wszczęcie ww. postępowań, do czasu ich prawomocnego rozpatrzenia procedura udzielenia wsparcia ulega zawieszeniu.

Jeżeli zatem dwie lub więcej osób zawiązało spółkę cywilną, a sytuacja finansowa tejże spółki pogorszyła się w następstwie epidemii koronawirusa, to możliwe jest korzystanie z rozwiązań zawartych w tzw. tarczy antykryzysowej. Wnioskować o zastosowanie takich rozwiązań nie może jednak sama spółka cywilna, ponieważ nie jest ona podmiotem odrębnym od samych wspólników. Wspólnicy spółki cywilnej są natomiast przedsiębiorcami i mogą oni korzystać ze środków pomocowych przewidzianych w tzw. tarczy antykryzysowej. Wspólnicy mogą zatem wnioskować o zwolnienie z ZUS, świadczenie postojowe czy pożyczkę dla mikroprzedsiębiorców.

Edyta Kuś
aplikantka adwokacka

Grzegorz Górecki
wspólnik, adwokat
gorecki@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl

W ciągu kilku najbliższych dni najpewniej zostanie wznowiona działalność salonów kosmetycznych i fryzjerskich, a wielu lekarzy zdecyduje się powrócić do pracy w pełnym wymiarze. Równocześnie zostanie utrzymany obowiązek zachowania dystansu społecznego oraz zasłaniania ust i twarzy w przestrzeni publicznej. Wraz ze wznowieniem działalności salonów masażu, gabinetów lekarskich, kosmetycznych i fryzjerskich, wiele osób zwraca się do kancelarii z pytaniem, w jaki sposób prowadzić taką działalność, aby ustrzec się przed roszczeniami klientów z tytułu zarażenia koronawirusem.

Zarażenie się chorobą zakaźną w gabinecie stanowi podstawę odpowiedzialności cywilnoprawnej osoby prowadzącej taki gabinet, jeżeli do zakażenia doszło w następstwie jej winy (przez co należy rozumieć także niedbalstwo). W przypadku zwrócenia się przez klienta z roszczeniem odszkodowawczym, osoba prowadząca gabinet może zwolnić się z odpowiedzialności, jeśli wykaże brak swojej winy w zarażeniu. Podstawę odpowiedzialności może stanowić również nienależyte wykonanie umowy zawartej między klientem a osobą prowadzącą gabinet. 

W pierwszej kolejności należy zadbać o przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, jak też o znajomość tych przepisów wśród klientów. Niezbędnym jest wdrożenie w gabinecie wszystkich procedur bezpieczeństwa związanych z unikaniem zarażenia koronawirusem. Warto wywiesić w widocznym miejscu regulamin świadczenia usług, aby każdy klient mógł się z nim zapoznać. W regulaminie należy poinformować klienta, że koniecznym jest korzystanie ze środków antybakteryjnych oraz zasłanianie w miarę możliwości nosa i ust podczas wizyty. Możliwym jest również wprowadzenie reguły, zgodnie z którą klient po wejściu do gabinetu obowiązany jest poddać się pomiarowi temperatury ciała, a w przypadku, gdy temperatura ta będzie powyżej normy – usługa nie zostanie mu udzielona. Regulamin powinien także wskazywać ewentualne ograniczenia dotyczące liczby osób, które mogą równocześnie przebywać w salonie lub gabinecie. Celowa jest rezygnacja z przyjmowania osób, które wcześniej nie umówiły się telefonicznie na wizytę.

Od klienta warto odebrać pisemne oświadczenie o pozostawaniu w dobrym stanie zdrowia, braku zarażenia koronawirusem i braku kontaktu z ludźmi zarażonymi koronawirusem. Oświadczenie powinno zawierać także informację o celu zbierania tych danych oraz zgodę klienta na ich przetwarzanie. Klient winien również złożyć swój podpis pod oświadczeniem o zapoznaniu się z regulaminem świadczenia usług.

Niezbędna jest także dbałość o dokumentację sterylizacji gabinetu i używanego w nim sprzętu. Jeżeli to możliwe, wysterylizowany sprzęt należy przechowywać w pakiecie opatrzonym etykietą z datą sterylizacji. Taki pakiet należy otworzyć dopiero przy kliencie, a klient fakt ten powinien poświadczyć swoim podpisem. W pozostałych przypadkach, można poprzestać na sporządzeniu karty przeprowadzonego zabiegu ze wskazaniem zastosowanych środków ostrożności. Kartę klient powinien podpisać.

Oświadczenia klienta i dokumentację sterylizacji sprzętu należy starannie gromadzić, by w razie wystąpienia przez klienta z roszczeniem odszkodowawczym z tytułu zarażenia koronawirusem, móc wykazywać zachowanie wszelkich środków ostrożności. Musimy bowiem wykazać, że zachowaliśmy należytą staranność, zrobiliśmy wszystko, by klient był zabezpieczony przed zarażeniem.

Niekiedy można usłyszeć o pomyśle odbierania od klientów oświadczenia o zrzeczeniu się wszelkich roszczeń z tytułu zarażenia się w gabinecie lub salonie. Wątpliwym jest jednak skuteczność takiego oświadczenia, ponieważ zrzeczenie się roszczeń z tytułu szkody na osobie może zostać uznane za sprzeczne z zasadami współżycie społecznego. Nadto, Kodeks cywilny precyzuje, że w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które wyłączają lub ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za szkody na osobie. Wyłączenie odpowiedzialności z tytułu nienależytego wykonania umowy poprzez dopuszczenie do zarażenia się koronawirusem nie będzie zatem możliwe.

Edyta Kuś
aplikantka adwokacka

Daniel Bieszczad
wspólnik, adwokat
bieszczad@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl

28. kwietnia 2020 r. do Sejmu trafił projekt ustawy nowelizującej tarczę antykryzysową. Projekt zawiera wiele zmian, poniżej przedstawiamy te najważniejsze.

1. Zwolnienie z ZUS dla osób opłacających składki na własne ubezpieczenie. Ze zwolnienia mogą skorzystać osoby, których przychód był wprawdzie wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (15 681 zł), ale miesięczny dochód z działalności nie przekroczył na dzień 1. lutego 2020 r. kwoty 7 000 zł. Oznacza to, że ze zwolnienia nie będą mogły skorzystać osoby, których dochód spadł poniżej 7 000 zł dopiero w marcu lub kwietniu 2020 r. Zwolnienie z ZUS dotyczy wyłącznie dwóch miesięcy – kwietnia i maja 2020 r.

2. Podwyższenie kwoty kryterium dochodowego uprawniającego do uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego do 900 zł. Wprowadzenie reguły „złotówka za złotówkę”, zgodnie z którą środki z funduszu będą wypłacane także po przekroczeniu progu dochodowego, ale będą wówczas pomniejszone o kwotę przekroczenia kryterium dochodowego. Jeżeli jednak ustalona w ten sposób kwota świadczenia byłaby niższa niż 100 zł, świadczenie to nie przysługuje.

3. Wprowadzenie w Kodeksie cywilnym zapisu, zgodnie z którym nieważna będzie umowa, na mocy której osoba fizyczna zobowiązuje się do przeniesienia własności nieruchomości służącej zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w celu zabezpieczenia roszczeń wynikających z umowy niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową takiej osoby, jeżeli wartość nieruchomości jest wyższa niż wartość zabezpieczanych tą nieruchomością roszczeń lub, jeżeli wartość tych roszczeń nie jest oznaczona lub, jeżeli zawarcie umowy nie zostało poprzedzone dokonaniem wyceny wartości rynkowej nieruchomości przez biegłego rzeczoznawcę.

4. Wprowadzenie w Kodeksie postępowania cywilnego zapisu, zgodnie z którym termin licytacji nieruchomości służącej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika wyznacza się wyłącznie na wniosek wierzyciela (wierzycieli), któremu przysługuje wierzytelność wynosząca co najmniej 1/20 sumy oszacowania nieruchomości. Proponowany jest także zapis zwiększający wysokość kwoty wolnej od egzekucji o 25% w przeliczeniu na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu dłużnika.

5. Wprowadzenie w Kodeksie karnym zapisu, zgodnie z którym penalizowane jest żądanie przez pożyczkodawcę odsetek co najmniej dwukrotnie wyższych od odsetek maksymalnych albo zapłaty kosztów innych niż odsetki w kwocie przewyższającej co najmniej dwukrotnie wysokość odsetek maksymalnych. Penalizowane będzie żądanie ww. kwot od osoby fizycznej zawierającej umowę pożyczki niezwiązanej z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

6. Rozszerzenie katalogu spraw, które będzie można załatwić drogą elektroniczną. Za pomocą środków komunikacji elektronicznej abonent będzie mógł wypowiedzieć umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych i uzyskać informacje na temat tej umowy, a za pomocą platformy ePUAP możliwe będzie wniesienie pisma do sądu powszechnego. Sądy powszechne będą uprawnione do dokonywania doręczeń za pomocą platformy ePUAP, portalu informacyjnego sądów powszechnych lub poczty elektronicznej. Za zgodą odbiorców przedsiębiorstwa energetyczne będą mogły przekazywać w formie elektronicznej projekty zmian w umowach, a ubezpieczeni będą mogli otrzymać w formie elektronicznej pełną informację o stanie swego konta. Nadto, za pomocą środków indywidualnego porozumiewania się na odległość będą mogły być udzielane nieodpłatne porady prawne.

7. Zmiany w funkcjonowaniu sądów powszechnych i administracyjnych. Wprowadzenie reguły prowadzenia rozprawy i posiedzenia jawnego przy użyciu środków technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Członkowie składu orzekającego, za wyjątkiem przewodniczącego i sprawozdawcy, będą mogli w posiedzeniu uczestniczyć za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W taki sposób prowadzone będą posiedzenia w toku postępowania cywilnego oraz sądowoadministracyjnego. Dodatkowo, proponowany jest zapis dający możliwość zamknięcia rozprawy i wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym, po uprzednim odebraniu od stron stanowisk na piśmie, jeżeli w toku postępowania cywilnego przeprowadzone zostały wszystkie dowody.

8. Wprowadzenie możliwości udzielenia pełnomocnictwa pocztowego w zwykłej formie pisemnej, bez wychodzenia z domu.

9. Wprowadzenie reguły, zgodnie z którą wysokość emerytury w czerwcu 2020 r. będzie ustalana w tożsamy sposób, co w wysokość emerytury w maju 2020 r., jeżeli jest do korzystniejsze dla ubezpieczonego.

10. Wprowadzenie obowiązku dokonywania przez przedsiębiorców cyfrowych wpłat w wysokości 1,5% przychodu osiąganego na płatnościach z tytułu audiowizualnych usług medialnych na żądanie (VOD) na rzecz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej.

11. Wprowadzenie możliwości dokapitalizowania Agencji Rozwoju Przemysłu S. A.

12. Wprowadzenie zwolnienia cudzoziemców z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę sezonową w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii oraz w okresie 30 dni od daty ich odwołania.

13. Wprowadzenie regulacji mających na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania i finansowej stabilności przedsiębiorstw zajmujących się żeglugą śródlądową, sprzedażą energii elektrycznej, przewozem kolejowym i autobusowym oraz produkcją rolną.

14. Wprowadzenie regulacji umożliwiających wydanie decyzji w sprawie świadczenia na podstawie nieprawomocnego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS. Nadto, sprawy odwołań od orzeczeń wydanych przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności będą przez sądy rozpatrywane jako pilne.

Edyta Kuś
aplikantka adwokacka

Daniel Bieszczad
wspólnik, adwokat
bieszczad@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl

23. kwietnia 2020 r. Minister Finansów podpisał rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru odsetek za zwłokę od niektórych zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. w związku z COVID-19. Rozporządzenie jest jednym z instrumentów wdrażających rozwiązania proponowane w tzw. tarczy antykryzysowej.

Na podstawie przedmiotowego rozporządzenia osoby fizyczne, które zapłacą podatek dochodowy przed dniem 1 czerwca 2020 r. nie będą musiały zapłacić odsetek za zwłokę, naliczonych za okres od dnia 1. maja 2020 r. do dnia 1. czerwca 2020 r. Dotyczy to podatników składających zeznania PIT-36 (dla podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą), PIT-36S (dla podatników rozliczających działalność gospodarczą prowadzoną przez spadkodawcę), PIT-36L (dla podatników, którzy wybrali podatek liniowy), PIT-36LS (dla podatników rozliczających działalność gospodarczą prowadzoną przez spadkodawcę, który wybrał podatek liniowy), PIT 37 (dla podatników zatrudnionych na umowę o pracę, o dzieło, zlecenia), PIT-38 (dla podatników rozliczających przychody kapitałowe) i PIT-39 (dla podatników rozliczających przychody z tytułu zbycia nieruchomości).

Na równi z wpłatą będzie traktowane zaliczenie nadpłaty lub zwrotu podatku przed 1. czerwca 2020 r.

Edyta Kuś
aplikantka adwokacka

Grzegorz Górecki
wspólnik, adwokat
gorecki@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl

Powszechną praktyką – zarówno wśród przedsiębiorców, jak i osób nieprowadzących działalności gospodarczej – jest zawieranie umów leasingu pojazdów osobowych i ciężarowych. W związku z epidemią koronawirusa, wielu przedsiębiorców zmuszonych było ograniczyć lub zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą, a sytuacja finansowa znacznej części gospodarstw domowych pogorszyła się, co nie pozostaje bez wpływu na możliwość terminowego uiszczania rat leasingowych.

Wskazać należy, że samo zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej lub pogorszenie się sytuacji finansowej leasingobiorcy w następstwie epidemii nie daje możliwości zaniechania terminowego uiszczania rat leasingowych. Umowa leasingu nadal obowiązuje, a zatem leasingobiorca jest obowiązany raty leasingowe płacić w terminie, a leasingodawca jest obowiązany zapewnić leasingobiorcy możliwość korzystania z pojazdu. Nie oznacza to jednak, że leasingobiorca nie może podjąć żadnych czynności, by polepszyć swoją sytuację.

We wspólnym komunikacie Związku Polskiego Leasingu oraz Polskiego Związku Wynajmu i Leasingu Pojazdów zapowiedziano, że leasingodawcy podejmą działania mające na celu ochronę leasingobiorców.  Leasingobiorcy będą uprawnieni do złożenia wniosku o odroczenie spłaty rat, a leasingodawcy nie będą naliczać karnych odsetek w związku z takim odroczeniem. Leasingodawcy zapowiedzieli również rezygnację z części pobieranych od leasingobiorców opłat. Nadto, leasingodawcy wskazują na możliwość renegocjacji warunków umów, w tym czasu ich trwania.

Należy pamiętać, że każdy leasingodawca indywidualnie wdraża rozwiązania zapowiedziane przez Związek Polskiego Leasingu oraz Polski Związek Wynajmu i Leasingu Pojazdów, a zatem procedura składania wniosku o odroczenie rat leasingowych, jak też warunki tego odroczenia mogą się różnić. Przed złożeniem wniosku o odroczenie rat, warto dokładnie przeanalizować postanowienia umowy leasingowej, gdzie mogą być zawarte postanowienia regulujące obowiązki stron na wypadek zaistnienia przypadków siły wyższej.

Należy również wskazać, że jeżeli z powodu ogłoszenia stanu epidemii zapłata rat leasingowych w umówionej wysokości wiązałaby się z nadmiernymi trudnościami albo groziłaby leasingobiorcy rażącą stratą, a strony nie przewidziały w umowie rozwiązań związanych z zaistnieniem takiej wyjątkowej sytuacją, leasingobiorca może żądać obniżenia rat leasingowych, odroczenia terminów ich płatności, a nawet rozwiązania umowy. Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują bowiem możliwość zmiany lub rozwiązania umowy z uwagi na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, a pandemię COVID-19 z pewnością można uznać za okoliczność nadzwyczajną.

Reasumując, leasingobiorca może zwrócić się do leasingodawcy o renegocjację warunków umowy, a w braku porozumienia może szukać ochrony w sądzie. Przed sporządzeniem pozwu warto zweryfikować czy dany leasingodawca nie oferuje możliwości odroczenia spłat rat leasingowych lub innej formy pomocy leasingobiorcy.

Edyta Kuś
aplikantka adwokacka

Daniel Bieszczad
wspólnik, adwokat
bieszczad@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl

18. kwietnia 2020 r. weszła w życie ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, która znowelizowała tzw. tarczę antykryzysową. Zmiany dotyczą m. in. pożyczki dla mikroprzedsiębiorców, od 18. kwietnia 2020 r. pożyczkę taką mogą uzyskać również przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą (samozatrudnieni).

Pożyczka udzielana jest jednorazowo, na podstawie umowy, w kwocie nieprzekraczającej 5 000 zł, a środki finansowe uzyskane w ten sposób mają służyć pokryciu bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.

O pożyczkę ubiegać się mogą mikroprzedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą przed 1. marca 2020 r. Za mikroprzedsiębiorców uważa się przedsiębiorców spełniających w co najmniej w jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych łącznie następujące warunki:

• zatrudniali średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
• osiągnęli roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów ich bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro.

Wniosek o udzielenie pożyczki należy złożyć do powiatowego urzędu pracy, właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, po ogłoszeniu naboru przez dyrektora danego urzędu. Wniosek można złożyć w formie papierowej lub elektronicznej, za pośrednictwem portalu praca.gov.pl, przy wykorzystaniu profilu zaufanego lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego. We wniosku przedsiębiorca winien oświadczyć o stanie zatrudnienia na dzień 29. lutego 2020 r. w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Co znamienne, nie jest konieczne wykazywanie we wniosku (np. za pomocą dokumentów), że w następstwie epidemii doszło do zmniejszenia się dochodów przedsiębiorcy, wystarczające w tym zakresie jest oświadczenie przedsiębiorcy. Decyzję w przedmiocie udzielenia pożyczki podejmuje starosta.

Oprocentowanie pożyczki jest stałe i wynosi w skali roku 0,05 stopy redyskonta weksli przyjmowanych przez Narodowy Bank Polski. Okres spłaty pożyczki nie może być dłuższy niż 12 miesięcy. Należy jednak mieć na uwadze, że Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia przedłużyć okres spłaty pożyczki, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz skutki nimi wywołane. 

Podkreślić należy, że pożyczka może zostać umorzona na wniosek mikroprzedsiębiorcy, jeżeli mikroprzedsiębiorca będzie prowadził działalność gospodarczą przez okres 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki. We wniosku o umorzenie mikroprzedsiębiorca oświadcza, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, że prowadził działalność gospodarczą przez okres 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki. Wniosek o umorzenie pożyczki należy złożyć w terminie 14 dni po upływie 3 miesięcy prowadzenia działalności. Przychód z tytułu umorzenia pożyczki nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych.

Edyta Kuś
aplikantka adwokacka

Grzegorz Górecki
wspólnik, adwokat
gorecki@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl

W dobie kryzysu gospodarczego wywołanego pandemią COVID-19 wiele przedsiębiorstw może borykać się z zagrożeniem niewypłacalnością. Jeżeli zaistnieje ryzyko niewypłacalności, możliwym rozwiązaniem jest złożenie wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Postępowanie restrukturyzacyjne może przybrać jedną z czterech form:

• postępowanie o zatwierdzenie układu;
• przyspieszone postępowanie układowe;
• postępowanie układowe; 
• postępowanie sanacyjne.

Celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a – w przypadku postępowania sanacyjnego – również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli.

Postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością. Przez dłużnika niewypłacalnego należy rozumieć dłużnika, który utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (szerzej pojęcie niewypłacalności omówiono w opublikowanym na tym blogu artykule poświęconym upadłości). Przez dłużnika zagrożonego niewypłacalnością należy natomiast rozumieć dłużnika, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny.

Postępowanie restrukturyzacyjne wszczyna się na wniosek dłużnika skierowany do właściwego miejscowo sądu rejonowego – gospodarczego. Należy mieć na uwadze, że sąd odmówi otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli skutkiem tego postępowania byłoby pokrzywdzenie wierzycieli. Nadto, sąd odmówi otwarcia postępowania układowego lub sanacyjnego także wtedy, kiedy nie została uprawdopodobniona zdolność dłużnika do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania i zobowiązań powstałych po jego otwarciu.

Wybór jednego z czterech trybów postępowania restrukturyzacyjnego zależy od indywidualnych potrzeb dłużnika, jego sytuacji majątkowej i rynkowej. Każdy z trybów pozwala na uzyskanie ochrony przez wierzycielami i łączy się z wprowadzeniem ograniczeń w zarządzie majątkiem. W każdym z trybów można wskazać następujące elementy: sporządzenie spisu wierzytelności, głosowanie nad układem przez wierzycieli oraz – w razie przyjęcia układu przez wierzycieli – weryfikację układu przez sąd. W każdym wypadku uczestnikami postępowania restrukturyzacyjnego jest dłużnik oraz wierzyciele (ci, którym przysługuje wierzytelność bezsporna oraz ci, którzy uprawdopodobnili istnienie wierzytelności spornej).

Wybór postępowania o zatwierdzenie układu daje dłużnikowi możliwość samodzielnego zbierania głosów wierzycieli. Dopiero po zebraniu odpowiedniej większości głosów wierzycieli, układ jest weryfikowany i zatwierdzany przez sąd. Co istotne, postępowanie to może być prowadzone, jeżeli suma spornych wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania. Należy jednak mieć na względzie, że dopóki sąd nie wyda postanowienia o zatwierdzeniu układu, dopóty postępowania egzekucyjne przeciwko dłużnikowi będą mogły nadal się toczyć.

Przyspieszone postępowanie układowe – podobnie jak postępowanie o zatwierdzenie układu – może być prowadzone, jeżeli suma spornych wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania. Główną różnicą między tymi postępowaniami jest natomiast fakt, że głosowanie nad układem odbywa się już w toku postepowania sądowego. Z chwilą wszczęcia tego postępowania, zawieszeniu z mocy prawa ulegają wszystkie postępowania egzekucyjne obejmujące wierzytelności ujęte w układzie, a nowe nie mogą być wszczęte.

Postępowanie układowe prowadzone jest wtedy, kiedy suma spornych wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania. Także i w tym postępowaniu następuje zawieszenie z mocy prawa egzekucji przeciwko dłużnikowi.

Postępowanie sanacyjne daje możliwość wprowadzenia innych aniżeli zawarcie układu działań, przy czym zasadą w toku tego postępowania jest ustanowienie sądowego zarządcy, a tym samym pozbawienie dłużnika możliwości zarządzania przedsiębiorstwem. Zawieszeniu z mocy prawa ulegają postępowania egzekucyjne dotyczące masy sanacyjnej (tj. mienia służącego do prowadzenia przedsiębiorstwa przez dłużnika).

Reasumując, złożenie wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego może być ratunkiem dla wielu przedsiębiorców borykających się z utratą płynności finansowej, przy czym wybór konkretnego trybu winien być poprzedzony dogłębną analizą indywidualnej sytuacji danego przedsiębiorcy.

Edyta Kuś
aplikantka adwokacka

Daniel Bieszczad
wspólnik, adwokat
bieszczad@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl

Kryzys gospodarczy wywołany pandemią COVID-19 może doprowadzić do niewypłacalności nawet największych przedsiębiorców. Polskie prawo nakłada na niewypłacalnego przedsiębiorcę obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w terminie 30 dni od powstania stanu niewypłacalności. Niedochowanie tego obowiązku ma daleko idące skutki, włącznie z osobistą odpowiedzialnością członków zarządu za zobowiązania niewypłacalnych spółek.

Za niewypłacalnego uważa się przedsiębiorcę, który utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się przy tym, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Nadto, dłużnik będący osobą prawną jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Jeżeli zatem kryzys gospodarczy wywołany pandemią koronawirusa nie zostanie całkowicie zażegnany w ciągu najbliższych tygodni, to wielu przedsiębiorców popadnie w stan niewypłacalności. Jest bowiem wysoce prawdopodobnym, że przedsiębiorcy nie będą w stanie terminowo regulować swoich zobowiązań w sytuacji, w której ich dochody zostaną znacznie ograniczone.

Jak wskazywano wyżej, stan niewypłacalności rodzi konieczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, niezależnie od przyczyn tej niewypłacalności. Pojawiają się zatem głosy, by – na czas trwania epidemii – ograniczyć obowiązek składania wniosku o ogłoszenie upadłości do tych przypadków niewypłacalności, które nie są w żaden sposób powiązane z epidemią. Rozwiązanie takie nie zostało dotychczas wprowadzone, toteż w przypadku niewypłacalności należy przeanalizować czy wystarczającym nie będzie złożenie wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego (postępowanie takie ma pierwszeństwo przed postępowaniem upadłościowym). Jeżeli jednak, postepowanie restrukturyzacyjne nie będzie wystarczającym, by uratować przedsiębiorstwo, koniecznym staje się złożenie wniosku o wszczęcie postepowania upadłościowego. Znamiennym jest, że celem postepowania upadłościowego jest przede wszystkim zaspokojenie wierzycieli.

Wniosek o wszczęcie postępowania upadłościowego składa się do właściwego miejscowo sądu rejonowego – gospodarczego. Wniosek taki może zgłosić sam dłużnik, ale również każdy z jego wierzycieli osobistych. Wniosek należy złożyć w terminie 30 dni od powstania przyczyny ogłoszenia upadłości, musi on odpowiadać wymogom formalnym opisanym w ustawie. Pamiętać należy, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dłużnik nie będzie mieć majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postepowania upadłościowego. 

Sąd, uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości, upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Upadły jest także obowiązany udzielać sędziemu-komisarzowi i syndykowi wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących swojego majątku. Majątek upadłego staje się masą upadłości, którym upadły nie ma prawa zarządzać. Po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego w skład masy upadłości, wszczęte przed dniem ogłoszenia upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

Złożenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego należy traktować jako działanie ostateczne, podejmowane w sytuacji, w której przedsiębiorstwa nie da się uchronić przed upadkiem. Należy także pamiętać, że złożenie takiego wniosku w sytuacji powstania stanu niewypłacalności jest obowiązkowe. W każdym zaś wypadku niezbędna jest szczegółowa analiza sytuacji finansowej danego przedsiębiorcy.

Edyta Kuś
aplikantka adwokacka

Daniel Bieszczad
wspólnik, adwokat
bieszczad@bgka.pl

Potrzebujesz pomocy w zwiazku z COVID-19?
Napisz: koronawirus@bgka.pl